Trang chủ » Sức khỏe
23/09/2022 11:59

Nguyên nhân, triệu chứng của khô mắt và cách phòng ngừa

Theo thông tin từ Tạp chí Sức khỏe toàn cầu, tình trạng khô mắt chiếm từ 5-50% các nhóm cư dân khác nhau trên thế giới. Khô mắt tuy không ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe nhưng gây khó chịu, kích ứng, ảnh hưởng đến tầm nhìn, chất lượng cuộc sống.

Khô mắt là gì?

Khô mắt (Dry eye) là tình trạng mắt thiếu chất bôi trơn và độ ẩm trên bề mặt nhãn cầu. Khi nước mắt tiết ra không đủ số lượng và chất lượng hoặc lượng nước mắt không ổn định dẫn đến viêm và tổn thương bề mặt của mắt. Hậu quả của khô mắt kéo dài mà không được điều trị không chỉ gây khó chịu, kích ứng mà còn gây chói, sợ ánh sáng, suy giảm thị lực, không mở được mắt, gây viêm đáng kể và thậm chí sẹo bề mặt trước của mắt.

Theo ước tính, tại Mỹ có 4,91 triệu người trên 50 tuổi bị khô mắt, ước lượng chiếm  5%-35% dân số. Việt nam có khoảng 4 triệu – 6 triệu người bị mắt khô ở các mức độ khác nhau. Hội chứng khô mắt có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi, kể cả những người khỏe mạnh.

Tuy nhiên, tình trạng mắt khô tập trung ở người già và đặc biệt là nữ giới, những người thường xuyên làm việc ở môi trường máy lạnh, sử dụng các thiết bị điện tử nhiều, những người sau phẫu thuật tật khúc xạ hay đục thủy tinh thể…

Tùy thuộc vào thành phần bị ảnh hưởng mà khô mắt có hai loại khác nhau như:

– Mắt khô do rối loạn tuyến meibomian, do các tuyến meibomian không sản xuất hoặc không tiết đủ dầu, màng nước mắt bay hơi quá nhanh.

– Khô mắt do thiếu nước: do tuyến lệ không sản xuất đủ nước để giữ ẩm cho mắt.

Ngoài ra, mắt khô được phân loại dựa trên mức độ rối loạn và mức độ nghiêm trọng của bệnh. Thông thường khô mắt được phân thành 4 mức độ: mức độ nhẹ, mức độ vừa, mức độ nặng và mức độ nghiêm trọng. Tùy mức độ bệnh, mà bác sĩ sẽ có chỉ định phương pháp điều trị phù hợp.

Mắt bị khô gây nóng rát và tiềm ẩn nhiều bệnh lý nguy hiểm (Ảnh: Internet)

Triệu chứng bệnh khô mắt

Có thể nhiều người sẽ cảm thấy khó hiểu rằng “tại sao khô mắt lại thường bị chảy nước mắt?” Tuy mâu thuẫn nhưng hiện tượng này hoàn toàn là phản ứng tự nhiên của cơ thể.

Khi mắt bị khô sẽ gửi tín hiệu cho hệ thần kinh để được cấp nước và sự “cầu cứu” của mắt được đáp lại bằng việc tăng tiết nhiều nước mắt hơn bình thường. Nhưng dù được bổ sung nhiều nước, mắt của chúng ta vẫn bị khô là bởi trong nước mắt gần như chỉ có phần nước mà không có phần mỡ hoặc chất nhầy.

Như vậy, tăng tiết nước mắt một cách đột ngột chính là một triệu chứng của tình trạng khô mắt .Cùng với hiện tượng chảy nước mắt, khi mắt bị khô sẽ mang theo những dấu hiệu sau đây:

– Cảm giác châm chích hoặc bỏng rát và cảm giác khô và nhức mắt

– Cảm giác như cát trong mắt

– Có chất nhầy có dây trong hoặc xung quanh mắt

– Mắt nhạy cảm với khói hoặc gió

– Đỏ mắt hoặc nóng

– Khó giữ mắt mở

Mỏi mắt sau khi đọc, ngay cả trong một thời gian ngắn

– Mờ mắt, đặc biệt là vào cuối ngày

– Nhạy cảm với ánh sáng

– Khó chịu khi đeo kính áp tròng

– Tầm nhìn đôi

– Mí mắt dính vào nhau khi thức dậy

Những triệu chứng này xảy ra đồng thời ở cả 2 mắt. Vì vậy, nếu tình trạng mắt khô kéo dài sẽ làm giảm chất lượng cuộc sống và hiệu quả học tập cũng như làm việc của người bệnh.

Cảm giác nóng rát và châm chính bên trong mắt là triệu chứng điển hình của bệnh khô mắt (Ảnh: Internet)

Nguyên nhân khiến mắt bị khô

Các chuyên gia cho biết, trước đây chúng ta chỉ nghĩ đến tình trạng mắt khô ở người già nhưng ngày nay kể cả những người trẻ làm văn phòng cũng đã bị tình trạng này vì nhiều vấn đề như hiệu ứng nhà kính, ô nhiễm môi trường, lạm dụng các thiết bị kỹ thuật số (máy tính, điện thoại) . Bên cạnh đó, có nhiều bệnh về tật khúc xạ như cận thị, viễn thị, loạn thị chiếm tỉ lệ khá lớn cũng có dấu hiệu khô, mờ, mỏi mắt.

Màng nước mắt là một cấu trúc năng động với nhiều chức năng như duy trì sức khỏe bề mặt nhãn cầu, bảo vệ khỏi những ảnh hưởng độc hại, làm lành những tổn thương và tạo độ trong suốt cho thị lực.

Một màng nước mắt bình thường gồm 3 lớp quan trọng: lớp mỡ, lớp nước và lớp nhầy. Mỗi lớp sẽ đảm nhiệm một nhiệm vụ quan trọng trong việc bảo vệ và nuôi dưỡng bề mặt nhãn cầu mắt. Mắt bị khô do nhiều nguyên nhân khác nhau gây ra:

Nguyên nhân nguyên phát

– Giảm sản xuất nước mắt: Giảm sản xuất nước mắt (Thuật ngữ Y học: Keratoconjunctivitis Sicca – KCS) là nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng khô ở mắt. Nước mắt sản xuất không đủ “nuôi mắt” do tuyến lệ bị teo, xơ hóa, tắc nghẽn hoặc bị cắt bỏ khi phẫu thuật khối u…

– Tăng bốc hơi nước mắt: Nước mắt bốc hơi khiến mắt bị khô dù quá trình chế tiết nước mắt vẫn diễn ra đều đặn. Khi bạn tập trung quá lâu vào các thiết bị điện tử như điện thoại di động, máy vi tính, Ipad, tivi… sẽ trực tiếp gây ra hiện tượng đau nhức và mắt bị khô. Lý do là bởi tác hại của ánh sáng xanh phát ra từ những thiết bị công nghệ vô cùng nguy hiểm, có thể làm tổn thương giác mạc, tuyến lệ và thậm chí phá hủy tế bào thị giác của chúng ta.

– Mất cân bằng thành phần nước mắt: Khi màng nước mắt mất cân bằng sẽ làm tăng tốc độ bay hơi của nước mắt và khiến mắt bị khô. Ngoài ra, một số bệnh lý như viêm bờ mi, trứng cá đỏ cũng có thể làm xáo trộn ở lớp nhờn và lớp nhầy, ngăn cản lớp nhầy sản xuất nước và khiến mắt dễ bị khô.

Lão hóa: Đây là là một trong hiện tượng bình thường của quá trình lão hóa tự nhiên, đặc biệt là khi bạn bước vào thời kỳ mãn kinh. Vì vậy, mắt bị khô do tuổi tác (từ 50 tuổi) là một phần tất yếu mà chúng ta khó có thể tránh khỏi.

Nguyên nhân thứ phát

– Sử dụng máy tính, điện thoại, ipad, tivi: Có nguy cơ gây khô mắt, mỏi mắt và mắc các bệnh lý nguy hiểm về mắt. Nguyên nhân là các dải xanh của quang phổ do ánh sáng xanh phát ra từ các loại thiết bị điện tử mang năng lượng cao và có thể tiến sâu vào võng mạc mắt, có thể gây chết các tế bào thị giác. Gây rối loạn điều tiết mắt, bị khô mắt, hội chứng thị lực màn hình và tăng nguy cơ mù lòa.

– Đeo kính áp tròng: Đeo kính áp tròng thường xuyên hoặc không đúng cách cũng là nguyên nhân gây mắt khô. Kính áp tròng được xem là một dị vật đưa vào mắt, nếu đeo không đúng cách sẽ gây trầy giác mạc, làm tổn thương mắt. Ngoài ra, nếu kính áp tròng không được vệ sinh đúng cách sẽ dễ nhiễm khuẩn, làm tăng nguy cơ mắt bị phản ứng viêm với kính áp tròng với các triệu chứng như mắt bị đỏ, xốn cộm, chảy nước mắt, khô mắt…

– Thiếu vitamin A: Thiếu vitamin A làm khô mắt và tuyến dẫn nước mắt đồng thời làm phát triển chứng quáng gà hay tổn hại nghiêm trọng đến giác mạc. Nếu khô mắt do thiếu Vitamin A không được khắc phục, giác mạc sẽ bị tổn thương, làm xuất hiện những chất độ lai trong các mô và tăng khả năng bị loét giác mạc.

– Hậu phẫu thuật: Đôi mắt của bạn có thể bị khô sau khi tiến hành phẫu thuật mắt bằng công nghệ laser. Tuy nhiên, mắt bị khô hậu phẫu chỉ là tình trạng tạm thời, thường kéo dài khoảng 3 – 6 tháng hoặc lâu hơn tùy vào cơ địa của mỗi người.

Ngoài những nguyên nhân chính kể trên, mắt bị khô còn bởi một số bệnh lý liên quan đến mắt như viêm tuyến lệ, tuyến nhờn mắt thiếu Testosterone hoặc do mắt bị ảnh hưởng của tia phóng xạ. Việc xác định chính xác nguyên nhân gây bệnh sẽ giúp chúng ta biết cách phòng tránh cũng như khắc phục chứng mắt khô hiệu quả.

Có nhiều nguyên nhân khiến mắt bị khô (Ảnh: Internet)

Cách phòng ngừa khô mắt

Khô mắt có thể xảy ra bất cứ khi nào với bất kỳ ai, thế nên mỗi người nên chuẩn bị sẵn sàng tâm thế phòng bệnh. Và bạn hoàn toàn có thể giảm thiểu xuống mức thấp nhất nguy cơ bị khô mắt nếu tránh được những nguyên nhân gây bệnh mà chúng tôi đã liệt kê ở trên, cụ thể như sau (5):

– Tránh luồng khí khô thổi trực tiếp vào mắt: không để máy sấy tóc, điều hòa, quạt hướng về phía mắt trong quá trình sử dụng các thiết bị này.

– Bổ sung độ ẩm cho không khí: hãy đầu tư ngay một chiếc máy tạo độ ẩm hoặc máy phun sương để tăng thêm độ ẩm cho không khí trong nhà vào mùa đông.

– Đeo kính râm để bảo vệ mắt: đeo kính râm giúp chắn gió và không khí khô làm ảnh hưởng đến mắt

– Chớp mắt liên tục: giúp dàn đều nước mắt trên bề mặt mắt

– Cho mắt nghỉ ngơi: cần cho mắt nghỉ ngơi vài phút sau những giờ làm việc căng thẳng

– Ngừng hút thuốc và tránh xa nơi có khói thuốc: Việc bỏ hẳn thuốc lá ngay lập tức không hề dễ dàng. Bạn có thể tìm đến bác sĩ để được tư vấn kế hoạch cai thuốc lá hiệu quả nhất.

– Đặt màn hình vi tính dưới tầm mắt: nên chắc chắn màn hình máy tính của mình luôn ở dưới tầm mắt (khoảng 10 – 20cm) để tráng tình trạng mở to mắt hơn để nhìn.

– Chế độ dinh dưỡng hợp lý: Xây dựng chế độ dinh dưỡng cân bằng với đầy đủ các dưỡng chất thiết yếu cho đôi mắt bao gồm vitamin A, E, C, kẽm, lutein, Omega 3 sẽ giữ cho đôi mắt khỏe mạnh từ trong ra ngoài.

>>> Xem thêm: Thoái hóa cột sống cổ: Dấu hiệu và cách điều trị

Tổng hợp

Tin Liên Quan
CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM